Verpakkingen en statiegeld

Het dossier verpakkingen kent een lange voorgeschiedenis. En steeds gaat het om de vraag wie is waarvoor verantwoordelijk en wie betaalt wat aan wie. Het kabinet heeft vorig jaar afgesproken dat het bedrijfsleven zelf voor haar verpakkingen en het terugnemen ervan verantwoordelijk is, maar tegelijkertijd wil ze af van het statiegeld en de retourverpakkingen. Wat dus betekent dat het bij het huishoudelijk afval terecht komt, via de containers en dat de gemeenten dan voor de inzamelkosten opdraaien. Uiteindelijk betaalt de consument dan twee keer: het zit in de prijs van het product en in de hoogte van de afvalstoffenheffing die de gemeente haar burgers in rekening brengt.

Deze week stuurde de staatssecretaris van Milieu, Joop Atsma, weer eens een brief aan de Tweede Kamer, maar veel vooruitgang kan hij daarin niet melden terwijl de huidige afspraken wel op 1 januari 2013 aflopen. En overeenstemming met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten is er ook allerminst. Ook vanuit de milieubeweging wordt dit thema goed gevolgd, want waarom zouden we het prima systeem van statiegeld waarbij flessen, plastic, karton en dergelijke efficiënt worden ingezameld en hergebruikt of gerecycled vervangen door een toename van de wegwerpverpakkingen. Tijdens het laatste VNG-congres stemde 94% van de gemeenten voor behoud van het statiegeld en er is intussen ook een landelijk actiecomité voor opgericht waar al zo'n 100 gemeenten zich bij hebben aangesloten.

We beginnen wel haast te krijgen, ook omdat we binnenkort al weer beginnen met het opstellen van de begroting 2013 en de hoogte van de afvalstoffenheffing een belangrijk onderdeel uitmaakt van de lastendruk voor de burgers. Maar ook operationeel is het van belang om te weten of na 1 januari de groene, bruine, oranje containers nog kunnen blijven staan of dat er een ander inzamelsysteem komt.
Wat ons betreft wordt het statiegeldsysteem verder uitgebreid en worden verpakkingen voortaan zo gemaakt dat ze én gemakkelijk te openen zijn én goed her te gebruiken. Dan geven we pas echt inhoud aan de ladder van Lansink: eerst voorkomen van afval, dan hergebruik en recycling en pas als laatste verbranden. Maar het lijkt er op dat het kabinet deze principes minder zwaar laat wegen dan de belangen van het bedrijfsleven.